ISO 9001 – Новата ревизија е пред нас

ISO 9001 – Новата ревизија е пред нас

ISO 9001, еден од најуниверзално признатите стандарди за системи за управување со квалитет (СУК), е пред ревизија. Нацрт-верзијата на меѓународниот стандард беше објавена кон крајот на август 2025 година и дава почетни сознанија за планираните промени. Сепак, поради обемните повратни информации од засегнатите страни, конечното објавување на ISO 9001:2026 не се очекува до втората половина на 2026 година.

Зошто е неопходна ревизијата?

Тековната верзија на ISO 9001 датира од 2015 година. ISO стандардите се прегледуваат на секои пет години за да се обезбеди дека се ажурирани и ги одразуваат тековните законски барања, како и еволуирачките потреби на организациите и глобалната економија. Друга цел е да се подобри компатибилноста со другите стандарди. Меѓу другите ажурирања, претстојната ревизија ќе стави поголем акцент на заштитата на климата, што станува сè поважно во секојдневната деловна пракса.

Значајни промени на ISO 9001:2026

Интеграција на хармонизирана структура (HS): Стандардот ќе биде прилагоден на новата хармонизирана структура, која ја заменува поранешната структура на високо ниво и воведува мали промени во содржината и терминологијата.

Термини и дефиниции: Дел 3 е дополнет со релевантни термини од хармонизирана структура.

Контекст на организацијата: Дел 4 е проширен за да ги вклучи аспектите на климатските промени, кои сега се препознаваат како важен надворешен фактор на влијание. Содржината што се однесува на климатските промени е интегрирана во ревидираната верзија. Иако ISO 9001:2026 нема да стане ESG стандард, нацртот нагласува разгледување на аспектите на одржливоста. Интегрирањето на содржината поврзана со климата ја истакнува посилната врска помеѓу квалитетот и одржливоста.

Лидерство и посветеност: Стратешката насока е додадена како нова перспектива. Ова се однесува на дел 5.2.1 e) „Контекст на организацијата и нејзината стратешка насока“. Политиката, целите и активностите за квалитет треба да се усогласат со долгорочната стратегија на организацијата. Употребата на вештачка интелигенција (ВИ) исто така може да игра улога во овој контекст. Ова дополнување нагласува дека контекстот и стратешката насока на организацијата не треба само да служат како позадина, туку мора да бидат составен дел од СУК.

Акции за справување со ризиците и можностите: Се разгледува ревизија на пристапот базиран на ризик (дел 6.1). Во пракса, менаџерите за квалитет се силно вклучени во идентификувањето, анализата и управувањето со ризиците, но имаат тенденција да ги занемаруваат можностите. Во денешното опкружување, кое се карактеризира со неизвесност и непредвидливост, од суштинско значење е компаниите постојано да бараат можности за да обезбедат долгорочен опстанок на пазарот. Исто така, во тек е дискусија за тоа дали управувањето со можностите и ризиците треба да се одвои, третирајќи ги одделно.

Свест: Дел 7.3 е дополнет со барања во врска со културата на квалитет на организацијата и етичкото однесување. Станува сè појасно дека без поддржувачка корпоративна култура, системите за управување остануваат во голема мера формални. Ревидираниот стандард има за цел поблиску да се поврзе со практиката од реалниот свет без да стане премногу „мек“.

Објаснување на структурата, терминологијата и концептите: Прилог А е фундаментално ревидиран и сега дава детални објаснувања на деловите од 4 до 10, нудејќи повеќе насоки и јасност во толкувањето и примената на нормативните барања.

Отстранување на Прилог Б: Информативниот Прилог Б ќе биде отстранет од стандардот.

Севкупно, ISO 9001:2026 претставува важен чекор во понатамошниот развој на стандардот, зајакнувајќи ја врската помеѓу квалитетот, стратегијата и одржливоста. Организациите кои сега почнуваат да се запознаваат со претстојните промени ќе бидат подобро подготвени да ги усогласат своите процеси, култура и системи за управување со ревидираните барања, обезбедувајќи континуирана усогласеност и долгорочна отпорност на бизнисот.

За повеќе информации контактирајте не на: office@t-cert.mk, на телефон +389 2 3221 603 или пишете ни на контакт формата.